Bang voor het volk? Berlijn gaat brede gracht graven om de Reichtstag

Ein offenes Haus‘ moest de Duitse Reichstag zijn voor het volk. Het staat ook sinds 1916 op de gevel: ‘Dem Deutschen Volke’. Na de hereniging van Oost- en West-Duitsland werd het eclectische gebouw opnieuw, na bijna vijftig jaar, in gebruik genomen als parlementsgebouw.

Iedereen mag er (mét online reservering) naar binnen om door de glazen koepel te lopen die uitkijkt op de imposante zaal van de Bondsdag. Op de trappen en het grote grasveld ervoor kun je in de zon zitten, een balletje trappen, protesteren, picknicken en muziek maken. Toeristenbussen rijden af en aan.

Maar aan al die openheid lijkt nu een einde te komen: er komt “beveiliging”. En wel van Middeleeuwse proporties. Het plan is om van de westportaal van het gebouw (de voorkant, aan de achterkant loopt al de Spree) een veiligheidszone te maken met een 2.5 meter diepe en tien meter brede gracht over de Platz der Republik. Het besluit is bevestigd door de Bondsdag en zou op 6 juli 2018 zijn genomen op grond van de toenemende “dreigingssituatie van de afgelopen jaren”. De verantwoordelijke Zwitserse architecten waren echter al eerder betrokken, toen ging het officieel nog om het ‘bouwen van een nieuw info-center’. Dat suggereert dat gewacht is met de aankondiging van de werkelijke plannen die een forse inbreuk zijn op het karakter van het gebouw – en de stad als geheel.

“We willen maximale veiligheid zonder het zicht op het gebouw te verstoren,” aldus een woordvoerster van de regering. Journalist Dushan Wegner drukte het anders uit: ‘De ‘limousine-elite‘, dié worden niet van het treinperron af de dood in geduwd (zoals een 34-jarige moeder afgelopen weekeind overkwam, red.), die rijden met hun deels gepantserde limousines van de ene ondergrondse parkeergarage naar de andere’.

Een andere journalist schreef: ‘na elke terreuraanval heet het dat we ons leven niet moeten veranderen, dat de terroristen dan winnen en elke keer verandert er toch wat: nu dus een gracht om de Bondsdag’.

Van open samenleving naar Middeleeuwse afzondering uit naam van ‘dreiging’. Begint het kwartje al te vallen, ook in Nederland? Gepeupel aan de overkant van het water, de elite hoog en droog in hun kasteel.

Duitsland wordt gevaarlijk en de elite weet het. Ze wil zichtbaar blijven, uit naam van ‘democratie’, maar slechts voorzorgsmaatregelen nemen voor als de woede uitbarst of omslaat. Niet in staat bedreigingen, spanningen en onvrede intern te beslechten, problemen te benoemen en de behoeftes van Dem Deutsche Volke te erkennen, heeft Angela Merkels regering – met vooruitziende blik -besloten de gevolgen de vrije loop te laten, de ophaalbrug op te halen en het hun tijd wel te laten duren. Wir schaffen das.