Pechthold en de Nepgevel van de Macht

Sietske Bergsma

21 mei 2026

Gisteren meldde de Volkskrant dat de geschatte kosten van de renovatie van het Binnenhof verzesvoudigd zijn tot bijna 3 miljard euro (van de oorspronkelijke raming rond de 475-500 miljoen euro). De renovatie loopt ook nog eens door tot 2031.

Dikke kans dat die 3 miljard ook nog weer verdubbeld wordt, wie zal het zeggen? De kostenstijgingen komen door “de slechte staat van het gebouw, asbest, hogere veiligheids- en duurzaamheidseisen, inflatie en vertragingen”. Oud D66-leider Alexander Pechtold, sinds juni 2019 voorzitter van de ‘Stuurgroep Binnenhof Renovatie’ en “onafhankelijk” crisismanager kwam op de televisie tekst en uitleg geven. 

“Platgooien is geen alternatief”. Typisch D66, typisch Nederlandse bestuursmentaliteit: heel onserieus doen en ‘humble braggen‘ over zaken waar ze wel degelijk hun hele imago en status aan ophangen, typisch ‘we doen gewoon wat we willen zoals we het willen’. En waarom niet? Tussen privé genoegens en de Publieke Zaak dienen, tussen penthousjes inrichten en Binnenhofjes verbouwen zit geen verschil voor deze mensen.
Maar het gaat me ook vooral even om die rotkop van Alexander Pechthold, naast de foto’s van zo’n verbouwing, naast de oude foto’s van het prachtige Binnenhof. Omdat ik me dan realiseer dat er geen beter stilleven van het laatste stadium van deze ooit zo mooie civilisatie bestaat. Pechthold met bouwhelm die in zijn habitat en heerschappij van het geld en de baantjes de uiterlijke schil van een dode cultuur probeert te behouden. Met enorme technische en financiële inspanningen, niet met creatieve of scheppende krachten. Cultuur als bureaucratische onderneming,
En natuurlijk zal het ook dood opgeleverd worden. Waarschijnlijk is het nieuwe Binnenhof, als het in 2035 ‘af is’, niet te onderscheiden van een tochtig plein ergens in Almere, met de oude structuren als een ‘false front’, zoals gevels in een filmstudio.
De Duitse filosoof Oswald Spengler zou de Binnenhof renovatie hebben gezien als zo’n typisch symptoom van de ‘late civilisatiefase’. Van de inmiddels Faustiaanse westerse cultuur. In Der Untergang des Abendlandes (De ondergang van het Avondland) beschrijft hij hoe culturen organische levenscycli doorlopen: van vitale, creatieve ‘Kultur’ (met diepe ziel en symbolische kracht) naar een versteende, intellectuele en materialistische ‘Zivilisation’. In die laatste fase verdienen we de Pechtholdjes, mannetjes met ellebogen achter de schermen en schouders die voortdurend omhoog gaan voor de schermen: ‘ach, wat zou het? Alles glijdt van me af.’ 
Een joviale, politieke patjepeëer die een project wel even ‘vlot trekt’, zoals dat heet.
Dat zien we overal in Nederland terug, áls er iets gebouwd wordt trouwens. Maar dat uitgerekend het centrum van de macht, het Binnenhof, hier nu ook aan ten prooi valt, op een manier die zelfs Spengler niet had kunnen geloven, maakt het verhaal wel compleet. Het goede nieuws is dat er na het finale platgooien van onze beschaving ook de Pechtholdjes zullen verdwijnen. Nog even geduld. 
Wil je mijn werk steunen, dat kan via deze link of de button hieronder, dank!