Speelde angst maar weer een rol in deze crisis

Ik ben niet bang voor het virus. Toch heb ik angst. Ik zou graag angstvrij willen leven, een beetje zoals de mensen die bang zijn voor het virus. Want zo ziet het er uit. Onbezorgd, onaangedaan. 

“De mensen zijn gewoon bang,” hoor ik vaak. Bang gemaakt, bang geworden, bang gebleven. Voor het virus dat onze samenleving vanaf 2020 op zijn kop heeft gezet. Het is de meest geaccepteerde, meest politiek neutrale en voor velen begrijpelijke verklaring. En het is lastig bekvechten daarover, want over gevoel valt niet te twisten. Alle gekke dingen die mensen nu doen, van mondkap dragen tot hun schouders ophalen over kinderen vaccineren, of de derde accepteren vanwege “nieuwe varianten”, de kleurcodes van vakantielanden bijhouden, aangelijnd blijven aan het dashboard van Hugo. Dat doen ze omdat ze bang zijn. Logisch toch? 

Ook wie oppert dat veel van die angst irrationeel is, zegt: “we worden aan onze sterfelijkheid herinnerd en dat hakt er flink in”. Dan vinden we het dus ook normaal dat als de feiten kunnen geruststellen (minder mensen op de IC’s dan er nu bij je lokale bakker staan) dat de angst niet verdwijnt. Zo verklaren we dat, want het kan een existentiële angst zijn. Ja, het doet wat met mensen, zo’n gevaarlijk virus. Dat gegeven valt niet te ontkennen, zeggen ze dan.

Nou dat denk ik wel. Ik geloof helemaal niet dat mensen bang zijn. Ze zouden willen dat ze bang waren. Een verlangen naar angst zou wel eens dichter bij de waarheid kunnen liggen dan het handelen uit angst, wat we menen te zien als we de tv aanzetten, gespiegeld in de ogen van onze redders. Of wat hopen dat het is als onze blikken elkaar kruisen in de winkel of met de familie op een verjaardag zitten, en moeten uitleggen aan elkaar waarom we dat in de maanden daarvoor niet deden. Het is pijnlijk dat de angst ons maar niet te hulp schiet. Als verklaring.

Afwezigheid van angst ontneemt ons de diepte van het leven

Want wat maakt dat je vreest? Een gevoel van overweldigd zijn, om te beginnen. Denk aan hoogtevrees: vrees je de hoogte, of juist de diepte? Wat drijft je dan naar de reling van de brug waar je nu juist liever zo ver mogelijk vandaag wilt blijven? Ben je bang of te vallen, of juist dat je zult springen? Is het angst voor de brug zelf? Is het de angst om zelf ‘te verdwijnen’? Alle regeltjes, maatregelen, pleisters, middeltjes, vaccins en zelfgekozen isolaties ontnemen ons de mogelijkheid angst te ervaren. Wie over de reling van deze tijd durft te kijken ziet dat het gevaar (van covid) niet uit de weg wordt gegaan, maar de angst zelf.

‘Het begrip angst’ werd door de Deense filosoof, theoloog en schrijver Søren Kierkegaard in 1844 op een baanbrekende manier geanalyseerd. Hij schreef de eerste monografie over angst, in een tijd dat de psychologie nog deel uitmaakte van de filosofie. Het duurde wel tot 1926 voordat er weer een boek over angst verscheen: Hemmung, Symptom und Angst van psychiater Sigmund Freud. 

Pas in de loop van de twintigste eeuw, toen men begon in te zien dat angst tot de kernproblemen van het moderne leven behoort, kregen velen ook meer oog voor het werk van Kierkegaard. Hij was ervan overtuigd dat je door de angst heen vertrouwen kunt leren. In je kunnen, in jezelf. Met die hoogtevrees is het de diepte van je bestaan die je kunt ervaren. De schrik is de schrik van een eenjarige die stapjes zet en schrikt van zijn nieuwe kunstje. Het is letterlijk vallen in nieuwe mogelijkheden.

Kierkegaard: “Wie de school van de mogelijkheid doorloopt, weet dat je absoluut niets van het leven kunt eisen en dat het verschrikkelijke verlies, de ondergang, bij ieder mens naast de deur woont. En: “wie de angst werkelijk heeft leren kennen zal, wanneer de angsten van de eindigheid beginnen op te spelen, en wanneer de leerlingen van de eindigheid hun verstand en hun moed verliezen, zich voortbewegen alsof hij ten dans gaat”. 

Duizeling van de vrijheid

Kierkegaard had veel sympathie voor de mens die wat hij ook deed en zou doen altijd aan het kortste eind zou trekken. In zijn eigen leven speelde dat in relatie tot zijn verloofde. Hij kon niet trouwen met haar als hij waarachtig aan zijn filosofie zou willen werken, maar haar afwezigheid kwelde hem ook tot zijn dood. Zo was het met alles zei hij. ‘Angst is de duizeling van de vrijheid.’

Als je zijn woorden vouwt om de vele voorbeelden uit de recente geschiedenis waarin angst in beeld is gebracht ontstaat een totaalplaatje. Die van de aarzeling om te leven en dus het leven maar op te offeren. Dat laatste zijn we aan het doen, gewillig.

Ik zie geen angst om mij heen, bij de gelukzalige slaven en verdedigers van de angst. Ze stappen niet naar de reling om naar beneden te kijken, maar sluiten zich op in kelders vol schijnzekerheden, wachtend op meer slecht nieuws waar ze niet bang voor hoeven te zijn. Het slechte nieuws houdt hun kritische gedachten in remissie, hun leven in de spaarstand en de vrees op afstand. 

Daarom zijn ze bang voor mij, bij mij zien ze de angst. Onuitstaanbaar.

27 Reacties

  1. Simon van Groningen

    Mooi. Was er maar angst. Nu vluchtenwe alleen maar. Omdat het wordt opgelegd. Zonder te wéten waarvoor.

    Antwoord
  2. Renata

    Mooi!

    Ik ben niet meer bang; als ik doodga ben ik in een oogwenk in de hemel.

    Ik ben niet bang voor het virus; ik was bang voor wat er komen gaat. Nu sinds kort niet meer.

    Liefs,

    Antwoord
  3. Arend Boode

    Gewoon kippenvel. Mooi hoor.

    Antwoord
  4. jan Staat

    Wij zijn niet gevaccineerd en zullen dit NOOIT doen. Wij hebben geen angst voor corona. Wij hebben wel angst voor het totaal verziekte en corrupte kabinet.

    Deze criminelen zijn door en door slecht. Ook de Tweede Kamer is op een enkeling na volstrekt nutteloos.

    Waar zal dit eindigen ?

    Mark Rutte is nu reeds de zetbaas van Claus Schwab, daarom is hij krampachtig VVD leider gebleven, hem is letterlijk verboden op te stappen.

    We zien wel………

    Antwoord
  5. Rick Severijns

    De angst voor vrijheid van Erich Fromm. We zitten er weer midden in (als we er ooit uit zijn geweest…)

    Antwoord
  6. Rob Esveldt

    De angst die ik nu om mij heen zie, vergelijk ik met zoiets als achtervolgingswaanzin.
    Bang, ook al ben je gevaccineerd om achtervolgt te worden door een virus.

    Alles draait nu om het vaccineren om zo immuniteit en een paspoort te verkrijgen.
    Niets hoor je over de rechten van mensen die al ziek zijn geweest en op natuurlijke wijze immuniteit hebben opgebouwd.
    De mensen die op natuurlijke wijze immuniteit hebben opgebouwd moeten via een lab-test ook recht hebben op een paspoort als we die kant opgaan.

    In de BLCKBX uitzending ”Vaccinatieplicht Ja of Nee?” (https://www.blckbx.tv/videos/vaccinatie-ja-of-nee) wordt daar ook met geen woord over gesproken.
    Het lijkt erop dat er maar eens soort immuniteit bestaat en dat is met een prik dat de fase 3 nog moet doorlopen.

    Antwoord
    • Ger vd Hooft

      Wat mooi geschreven met verassende eyeopeners en duidingen.
      Voor mij hoort angst gewoon bij ieder individu in dit leven. Het is een vorm van lijfsbehoud om daarmee de soort in stand te houden. Zoals een antilope die vlucht voor een leeuw. En verschillende dieren allerlei trucjes hebben om uit handen te blijven van de vijand.
      Wat ik om mij heen zie is dat veel mensen angstig zijn voor hun eigen angst. Daardoor blokkeren ze en kunnen nauwelijks nog rationeel nadenken. Ze zijn het niet gewend en ermee onbekend, ze kunnen er niet mee omgaan. Velen komen in een neerwaartse spiraal terecht.
      Het laatste wat hen nog rest is overgave en de vijand tegemoet treden, in de hoop op vergiffenis en samenwerking (ik neem toch maar die prik)
      Kijk en leer van de dierenwereld, daar is voor veel mensen winst te behalen.

      Antwoord
  7. Henk van Dorp

    Mooi geschreven. Het klopt, de mensen die achter het beleid aanlopen, de inentingen omarmen, wat zij een vaccinatie vinden, gaan de angst uit de weg. Zij kiezen voor schijnzekerheid welke de Overheid hen biedt. De bron van het leven, waar de angst bij hoort, is bij hen afgedicht, als een deksel op een pan. Zielloos leven zij verder in de wetenschap dat zij veilig zijn.

    Antwoord
  8. Hans Broekhuisen

    Angstvrij leven bestaat niet. De reële angst is een instinct en zorgt voor handelen bij echt zichtbaar en voelbaar gevaar. Zonder dat zouden de Zebra’s allang ten prooi zijn gevallen aan de Leeuwen.
    Vrees en bang zijn voor zijn irrationeler en hebben geen directe functie en zijn vaak “aangeleerd”.
    Eigenlijk is de mens de afwijking in de natuur. Geen enkele andere diersoort houdt de zwakke broeder/zusters in leven ten koste van de sterke waardoor de soort steeds verder degenereert en vanzelf grotendeels uitsterft.
    Maar ik ben blij met de andere mening die Sietske durft op te schrijven. Het geeft in ieder geval aanleiding tot nadenken.
    Blijf alert en gezond.

    Antwoord
  9. Jenny Rave

    Ik ben nooit bang geweest voor het ‘virus’. Wel voor wat gaat komen, de economische crisis. Had nooit gedacht dat de mensen zich zo makkelijk zouden overgeven aan de angst…de overheid

    Antwoord
  10. E.Polak

    puntje van kritiek wat betreft de leesbaarheid van de tekst, het font en vooral de kleur van de letters zijn op een tablet minder duidelijk, verder alleen maar lof over de nieuwe site.

    grt.

    Antwoord
  11. Erwin

    Heeeee, Søren Kierkegaard in geen eeuwig meer gelezen, altijd goed voor een ‘ quote ‘.
    Ja, je zegt het weer uitstekend Sietske: wat doen we met al die telewokkies, die zoeken naar absolute zekerheid/veiligheid en daardoor zichzelf opofferen( wat komt eerder: de dood door het gevaar of je opoffering!?).
    Ik zie geen angst heden ten dage, ik zie een vluchten voor de angst/dood/afgrond…. en het recht hebben op een weerstandsloos gelukkig leven.
    Ja, een weerstandsloos gelukkig leven is een hoog Goed, toch ik heb nog steeds geen interesse om een biologisch manipuleerbaar gechipped mens te zijn, die geen besef heeft van en geen keuze kan maken in het goede en het kwade en daardoor niks hoeft te ondernemen/zoeken/te voelen/ te bepalen over hoe moeilijk het is om met jezelf te leven, met uiteraard al je beperkingen.
    Bla bla bla ……. later.

    Antwoord
  12. Christian

    Sietske zou je een keer willen uitleggen wat mass formation is in een bakkie. In de podcast No Agenda ‘1373 Mass Formation ‘ is een professor die hier het een en ander over uitlegt.

    Antwoord
  13. Peter Hilgers

    Ik constateer dat alle zg opmerkingen in msm beperkt worden tot dreigementen. Vooralsnog ervaar ik geen andere beperkingen dan de ergernis aan al die uitingen van angst en gewauwel over besmettingen ed.
    Zou het hierbij blijven? Of zouden ze daadwerkelijk de trekker durven overhalen?
    Ik denk dat mensen pas in opstand komen als je aan hun inkomen of brood komt. Welke regeringsleider durft dat?
    Een opstand zal zeker chaotisch en gewelddadig zijn dat dat geval.

    Antwoord
  14. Martin Brinckman

    De aanwezigheid van angst zou wel kunnen betekenen dat er geen of niet genoeg innerlijke kracht of een sterk Ik aanwezig is en dan wordt hier niet het ego bedoeld. Angst uit zelfbehoud heeft uiteraard een belangrijke functie, die ook te maken heeft met het verliezen van een contrôle over het leven of pijn.
    Hoewel dit artikel zeer goed de essentie aanraakt betreffende de houding van de mensen in deze verzonnen gekte, nml. het vertrouwen in de verkeerde mensen en hun aanpak en alles gevolgd via het makkelijk toegankelijke reguliere nieuws, zal het nog maar de vraag zijn waarmee de mens beter af is om te komen tot een gewoon duidelijk standpunt ; niét meedoen !
    Zónder angst en met vertrouwen in de overheid zal deze geprogrammeerde mens zeker niet weigeren en mét angst zal deze mens evenzo meestal de moed niet hebben om de protocollen te weigeren, want wat is er innerlijk tot steun ter beschikking, terwijl het zonneklaar is dat mensen en masse een vuist moeten kunnen maken om enige verandering te laten plaatsvinden.
    Maar dan moeten ze wel open staan voor iets anders dan hun angst of overtuiging door bijv. toppers als Sietske te volgen ! Die laat zien dat er zoveel meer facetten zijn die zelf niet gezien kunnen worden, want deze zorgen voor een soort blindheid in de realiteit. Waar is die wil ? Tis de scheiding der wateren..

    Antwoord
    • Erwin

      Beste Martin,

      effe kijken hoe de Antwoord knop werkt😎
      Wat is het ‘breaking point ‘ in de massa ( ik vraag dit voor een vriend van mij 😂) ?
      Is massa per definitie onkundig, rent massa altijd naar de vlag van de sterkste, is massa een kuddedier( veiligheid in nummers).
      Angst, rationaliteit, uitgesloten worden, geen beslissingen kunnen nemen, gemakzucht, waarom zijn we in deze crisis ineens een collectief, terwijl ons jarenlang wordt voorgehouden om met ons allen individuen te zijn( lol).
      Zoeken zoeken en nog eens zoeken , toch het aankomende probleem van een gevaccineerde maatschappij( en met welk doel( dubbele bodem)) is waarschijnlijk niet te vermijden. Ik blijf het hopen dat het oude normaal wordt hersteld, toch……..

      Zie uit naar je mogelijke reactie,

      Erwin

      Antwoord
      • Martin Brinckman

        Ja Erwin, dank, het zijn allemaal interessante vragen en het is alleen maar goed dat we dat overwegen. Ik wilde alleen maar iets opgooien of het een boven het ander te verkiezen is, terwijl het eigenlijk allemaal een rampscenario is..
        De massa is een probleem omdat er de neiging is om naar de ander te kijken en te zien wat de reactie is, want boven het maaiveld is het link. Maar als de grootste groep dat doet, schiet het niet op en blijft iedereen daar waar hij is zonder actie, al is het maar alleen gezond verstand gebruiken. Het grote probleem is uiteindelijk passiviteit en het laten gebeuren allemaal !
        Maar ik heb helemaal geen kritiek op het boeiende stuk van Sietske, die praktisch altijd uitdrukt wat ik ook voel en nog veel meer, laat nog staan haar humor !

        Antwoord
  15. Kees van Asperen

    Ik bid dat God mij leert om mijzelf lief te hebben zoals Hij mij lief heeft en dat ik dan Hem lief leer hebben zoals ik mijzelf lief zal hebben. Volgens “Een Cursus in Wonderen” is angst het tegengestelde van liefde. Volgens mij is haat en vooral zelfhaat een vorm van demonische schijnliefde die hoort bij de krachten en machten van deze wereld. Schijngodsdienst kenmerkt zich door offers eisen. Jezus vraagt geen offers. Bevrijd jezelf van haat en zelfhaat door jezelf lief te hebben zoals Jezus je lief heeft, dan verdwijnt angst en kun je liefdevol weigeren om offers te brengen aan de wereld.

    Antwoord
    • Emiel mulder

      Inderdaad Kees. Jezus vraagt geen offers. Hét onderscheidende kenmerk van het christendom met alle andere religies.
      Wij mensen kunnen daar blijkbaar maar moeilijk mee om gaan. We gaan toch telkens weer ‘voorwaarden’ aan onszelf stellen.
      Terwijl dat niet van ons verlangt wordt.

      Antwoord
  16. GeertJan Blanken

    Sterke analyse! Toch zou ik mezelf ook weer niet al te snel tot kierkegaardiaanse held uitroepen. Als je zijn ‘De ziekte tot de dood’ erbij betrekt, beschrijf je eerder twee vormen van Vertwijfeling: die van de zwakheid/lafheid, en die van de trots; allebei aangejaagd door angst. Dat we ons van het neurotische van die 1e vorm wel eens meer rekenschap mogen geven, ben ik helemaal met je eens. We zijn massaal aan het doen wat Paul Tillich briljant omschrijft als “het niet-zijn vermijden door het zijn te vermijden”.

    Antwoord
  17. Pieter Le Coq

    ‘Angst ontstaat als het denken terugblikt op dingen die in het verleden gebeurd zijn of vooruitloopt op dingen die in de toekomst kunnen gebeuren.’

    Jiddu Krishnamurti

    Angst dat in het moment opkomt, zal leiden tot een intuïtief handelen naar wat op dat moment vereist wordt.
    Verder is angst een “vol-ledig” woord…

    Trouwens, ik herken dat beeld wat je schetst over de afgrond wel. Interessante gedachte: ‘Is het vrees om te vallen of de vrees dat je zal springen…’ ja mooi!
    Oveigens, heb met genoegen je schrijfsel tot mij genomen, dank!

    Pieter.

    Antwoord
  18. GeertJan Blanken

    Sterke analyse! Toch zou ik mezelf ook weer niet al te snel tot kierkegaardiaanse held uitroepen. Als je zijn ‘De ziekte tot de dood’ erbij betrekt, beschrijf je eerder twee vormen van Vertwijfeling: die van de zwakheid/lafheid, en die van de trots; allebei aangejaagd door angst. Dat we ons van het neurotische van die 1e vorm wel eens meer rekenschap mogen geven, ben ik helemaal met je eens. We zijn massaal aan het doen wat Paul Tillich briljant omschrijft als “het niet-zijn vermijden door het zijn te vermijden”.

    Antwoord
  19. Anneke

    Op de dagkalender van Gerardus staat op 19 augustus “een samenleving zonder religie is als een schip zonder kompas” een uitspraak van Napoleon Bonaparte. Sietske benoemde het ook al eens en in de Bijbel staat dat liefde de angst uit drijft. Toch is er weinig van liefde te merken in de samenleving, dus laat de kudde zich leiden door angst..

    Zeker na de prik en het langzame ontwaken neemt bij velen de angst toe voor wat het gif bij hen gaat doen, denk ik. Dus angst blijft.
    De nieuwste video van Jorn met Karen Hamaker zou iedereen, echt iedereen eens moeten beluisteren. Goddank we zijn niet alleen.
    Sietske gefeliciteerd met je nieuwe website. We zijn blij met jou!!
    Groetjes

    Antwoord
  20. Leonard

    Ze prikken zwangere vrouwen die dan toch een schijnbaar gezond kind krijgen……….Alleen als het een meisje is zal het nooit zelf kinderen krijgen. De aanmaak van eicellen die in de tweede maand van de zwangerschap bij de foetus begint is door het vaccin dat de moeder nam nooit op gang gekomen. Mijn angst is kwaadheid geworden. Kwaadheid tegen hen die een langzame genocide in gang hebben gezet.
    bron : Corona Ausschuss Reiner Fuellmich

    Antwoord
  21. Emiel Mulder

    Ik ben wel bang.
    Bang voor hoe de komende generatie zal reageren. Ik heb een zoon van 21.
    Het vergaat hem redelijk goed maar hij ziet geen toekomst meer. Zeker niet hier in NL.
    Maar de stap is voor hem nog te groot om naar elders te gaan.
    Bovendien, zo ziet hij ook, waar zou je naar toe moeten.
    Er gaat veel in hem om en maar een klein deel krijg ik te horen/zien.
    Soms schrik daar van. Omdat het zo leeg is. Zo nutteloos klinkt. Ik wilde dat ik hem meer kon bieden.
    Gelukkig leeft hij wel in het vertrouwen dat het hier niet zal eindigen.

    Antwoord
  22. Victor

    Aardig artikel, leuk bedacht. Maar ik ben het er niet mee eens. Als je wilt weten wat echte (doods)angst met mensen doet moet je maar eens het hoge nest lezen.

    Antwoord
  23. DonQuijotte

    The walking dead zijn al dood. Hoeven dus eigenlijk helemaal niet meer bang te zijn te sterven.

    Soms vingen ze een glimp van het licht, werd het stil in hun hart. Dood, morsdood is de gemiddelde Neanderlander. Gedood door het valse licht van Lucifer, de wetenschap.

    Antwoord

Een reactie versturen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *